Kim jest Product Owner?

Kim jest Właściciel Produktu? Czym się zajmuje? Jakie umiejętności i cechy powinien posiadać?

Kim jest Product Owner?

Chcę podzielić się kilkoma przemyśleniami związanymi z książką Romana Pichlera „Product Management with Scrum: Creating products that customers love”. Moim zdaniem to obowiązkowa pozycja dla każdej osoby zainteresowanej prowadzeniem biznesu na dynamicznym rynku. W odróżnieniu od większości literatury z obszaru metodyk zwinnych nie skupia się na wytwarzaniu oprogramowania, lecz na tworzeniu właściwego produktu. Chcę przybliżyć kluczowe elementy pracy Właściciela Produktu, których nauczyłem się z tej niewielkiej, lecz treściwej książki. Enjoy!

Jak Agile wspiera biznes?

Zacznijmy od pytania: w jaki sposób Agile wspiera prowadzenie biznesu? Przecież Scrum, jest ściśle kojarzony z tworzeniem oprogramowania, a nie biznesem. Jak pisze Roman Pichler:

„Organizacje, które nie są w stanie szybko dostosowywać się do potrzeb rynku i klienta wypadną z biznesu – nawet jeśli ich kondycja jest dziś zdrowa”

Scrum pomaga utrzymać rytm, radzić sobie ze złożonymi sytuacjami, w których ciągłe zmiany i nieprzewidywalność to dominujące siły. Taki jest właśnie rynek IT. Otaczający nas świat, staje się coraz bardziej cyfrowy, coraz bardziej złożony. Dostęp do informacji i świadomi klienci nadają coraz szybsze tempo, które wymusza na przedsiębiorcach konieczność ciągłej adaptacji do aktualnych potrzeb rynku. Wydaje się zatem, że Scrum mógłby być całkiem pomocny w prowadzeniu biznesu do tworzenia właściwych produktów. Nie chcę w tym artykule pisać „jak” Scrum to robi, ani też nikogo przekonywać, że Scrum działa – spróbujcie, przekonajcie się sami.

Jedną z przyczyn niepowodzeń organizacji, z którą dość często się spotykam, jest utrata wizji biznesowej. Wizja ta często zaciera się w czasie, zmienia i jest różnie interpretowana przez różne osoby czy działy w organizacji. Gdy decyzje podejmowane są przez wiele osób wizja nie jest jedna i spójna, lecz rozproszona i niejasna. Ten brak spójności przekłada się na tworzenie wielu produktów i funkcjonalności, które nie dodają wartości firmie, a ostatecznie powodują straty.

Scrum adresuje ten problem poprzez rolę Właściciela Produktu – jedną i tylko jedną osobę odpowiedzialną za wizję i wartość produktu.  Osoba ta łączy funkcje właściciela wizji i wymagań. Dzięki temu minimalizujemy ryzyko, że wyniki pracy nie będą pokrywały się z wizją. Musimy jednak pamiętać, że sam framework nie daje gotowych odpowiedzi na pytanie „jak rozwiązać własne problemy?”. Jedynie wytycza drogi, na których uczestnicy procesu sami odkrywają najlepsze rozwiązania pasujące dla nich, dla ich organizacji, kontekstu, momentu. Żeby jednak moje słowa nie brzmiały zbyt górnolotnie, abstrakcyjnie, przyjrzyjmy się bliżej roli Właściciela Produktu i jak tę rolę opisuje Romana Pichler.

Nie ma co ukrywać, Właściciel Produktu to niezwykle trudna rola. Tworzenie i udoskonalanie wizji produktu, praca nad wymaganiami, planowanie wydań i przygotowanie produktu do uruchomienia, angażowanie klientów, użytkowników i innych udziałowców w proces tworzenia produktu, zarządzaniu budżetem, uczestniczenie w ceremoniach Scrum, współpracowanie z zespołem nad produktem... Ale uwaga! Bycie Właścicielem Produktu nie oznacza działania samodzielnie i na własną rękę. Wręcz przeciwnie, to ciągła, nieustająca współpraca! Ponadto rola ta nie ma wiele wspólnego z byciem kierownikiem projektu (Project Managerem). Należy traktować Właściciela Produktu jako decyzyjnego reprezentanta klienta/użytkownika i jego aktualnych potrzeb.

Jeśli tak, to wybór dobrego Właściciela Produktu jest kluczowy dla prowadzenia naszego biznesu. Słaby Właściciel, bądź słabo umocowany nie będzie w stanie poprowadzić rozwoju produktu, aby ten jak najszybciej spełnił najpilniejsze potrzeby i oczekiwania klientów, którzy naturalnie są podstawą prowadzenia dochodowego biznesu.

Kim jest dobry Właściciel Produktu?

1. Wizjonerem

Ma wizję produktu opartą na współpracy i badaniach użytkowników, inwestorów, klientów, rynku etc.
Potrafi jasno przedstawić tą wizję i określić model biznesowy. Jak pisał Jonathan Swift „Wizja, to sztuka widzenia rzeczy niewidzialnych”. Zna odpowiedzi na poniższe pytania dotyczące produktu:

  • kto będzie chciał kupić produkt?
  • jakie potrzeby klienta on adresuje?
  • które cechy produktu są krytyczne do zaspokojenia potrzeb klientów?
  • jak produkt będzie wyglądał i działał?
  • co wyróżnia produkt i zachęca klientów do zakupu?
  • w jaki sposób na tym zarobimy i jaki jest model biznesowy?
  • czy produkt jest realizowalny/wykonalny?

2. Realizatorem

Oznacza to zdolność i chęć uzyskiwania wyników. W tym przypadku poprzez opisywanie wymagań, mierzenie rezultatów,  prognozowanie postępu pracy i podejmowanie decyzji bazujących na tych danych.

3. Przedsiębiorcą

Sprzyja kreatywności, wspiera innowacje, czuje się komfortowo z ciągłymi zmianami, jest ambitnym, dobrym mówcą. A także potrafi rozwiązywać konflikty, lubi eksperymenty i jest zdolny do podejmowania ryzyka.

4. Liderem

Jest przewodnikiem i wyznacza kierunek dla wszystkich zaangażowanych w rozwój produktu oraz upewnia się, że jego decyzje są realizowane

5. Graczem zespołowym

Podstawą jego działania jest bliska współpraca z innymi członkami zespołu Scrum. Nie powinien mieć żadnego formalnego zwierzchnictwa nad zespołem. Można by go nazwać Primus Inter Pares. Z tym jest zawsze najwięcej kłopotów. Jednak by, zespół miał szansę dobrze, wydajnie wspierać biznes, Właściciel Produktu w żadnym wypadku nie powinien móc dyktować swoich decyzji zespołowi deweloperskiemu, równocześnie nie powinien być niedecyzyjny. Powinien „sprzedawać” swoje pomysły i decyzje, być otwarty na zmiany i liczyć się z obaleniem swoich genialnych pomysłów. Jak mówi szef firmy Pixar Ed Catmull „… gdy przyniesiesz swój fantastyczny pomysł do dobrego zespołu, oni albo go skorygują, albo wyrzucą i przyjdą do Ciebie z czymś co faktycznie zadziała”.

6. Osobą komunikatywną i negocjatorem

Musi być świetnym radiatorem informacji dla wszystkich wokół – dla klientów, użytkowników, deweloperów, inżynierów, marketingu i sprzedaży, innych działów operacyjnych oraz samego managementu.

7. Łącznikiem

Stanowi pomost pomiędzy “garniakami” (business) a “swetrami” (inżynierowie, programiści).

Jaki powinien być Product Owner?

To tak z grubsza i nie wszystko. Aby Właściciel Produktu był efektywny, musi mieć kilka cech wewnętrznych i musi mieć odpowiednie środowisko pracy:

Upoważniony i być decyzyjny

Od samego wyboru osób, z którymi chce współpracować, do decydowania o tym, która z funkcji systemu będzie dostarczona w jakim momencie i z jakiej kolejności.

Godny zaufania

I to na każdym froncie. Powinien postarać się, by organizacja miała do niego zaufanie w sprawach budżetowych, natomiast jego współpracownicy mieli zaufanie co do jego zdolności współpracy, tworzenia twórczego środowiska pracy, sprzyjania kreatywności i innowacji, radzenia sobie z konfliktami etc.

Zobligowany i zaangażowany w to co robi

Najlepsi Product Ownerzy nie mają pracy – mają pasję! Wierzą w to co robią, więc ich zaangażowanie jest rzeczą naturalną. Postawa Product Ownera przypomina postawę przedsiębiorcy prowadzącego własny biznes. Przedsiębiorca, aby mógł odnieść sukces, nie może pracować „z doskoku”, lub budować Produkt, w który nie wierzy, czy którego nie rozumie.

Dostępny

Właściciel Produktu to praca zwykle na cały etat. Jeśli tak nie jest, to oznacza, że albo Właściciel nie wykonuje swoich obowiązków, albo ktoś inny z organizacji wchodzi w jego buty i zabiera autonomię.

Wykwalifikowany

Mimo najszczerszych chęci, człowiek bez odpowiednich kwalifikacji i wiedzy może narobić wiele nieodwracalnych szkód i przynieść wiele strat. W tym przypadku wykwalifikowany Właściciel oznacza: zrozumienie klienta i rynku, znajomość technik badawczych np. UX, zdolność do komunikowania potrzeb, opisywania wymagań, zarządzania budżetem, prowadzenia prac deweloperskich, mierzenia i korzystania z pomiarów. Ponadto, co jest niezwykle ważne w SCRUM, Właściciel musi czuć się dobrze i komfortowo we współpracy z inter-dyscyplinarnym, samo-organizującym się zespołem.

Na podsumowanie chciałbym wspomnieć o współpracy Właściciela Produktu z zespołem deweloperskim. Scrum przewiduje do 10% czasu iteracji na wspieranie Właściciela Produktu przez zespół deweloperski. Oznacza to głównie pracę nad rejestrem wymagań (Product Backlog), udoskonalanie wizji, planów, priorytetów, zakresu etc. Cały zespół powinien dążyć do tego, aby w dniu planowania, samo wydarzenie trwało jak najkrócej. Rejestr produktu powinien być zawczasu przygotowany, zrozumiały, spriorytetyzowany – nawet na kilka iteracji wprzód! Wówczas operacja zaplanowania kolejnej iteracji sprowadza się do przypomnienia celu, wizji i przekazania zespołowi deweloperskiemu wspólnie przygotowanego zakresu.

W książce możecie znaleźć pomocne uwagi dot. budowania zespołów i struktury organizacji, by sprzyjała rozwojowi Agile. Jednak tutaj, nie będę o tym pisał. Zachęcam do samodzielnej lektury tej niewielkiej, a jakże treściwej książki.

Keep on scrummin’!
W razie pytań zachęcam do kontaktu (krzysztof.niewinski@procognita.pl).